Τρίτη 26 Αυγούστου 2014

Ηλεκτρικές ταλαντώσεις

Στις μηχανικές ταλαντώσεις, το μόνο που χρειαστήκαμε από θεωρία στην φυσική, ήταν
  • ο νόμος του Hooke για την δύναμη επαναφοράς
  • δυναμική ενέργεια
  • αντίσταση στην κίνηση
  • μετατόπιση
  • ταχύτητα
  • επιτάχυνση
Όλα τα προηγούμενα μπορούν να θεωρηθούν βάση στην μελέτη, αφού δεν χρειάζεται προηγούμενη θεωρία για να χρησιμοποιηθούν. Αυτό δεν συμβαίνει στον ηλεκτρισμό. Πιο γενικά, ο ηλεκτρομαγνητισμός ακόμα φοβίζει τους μαθητές στο τμήμα Φυσικής, και θεωρείται από τα πιο δύσκολα μαθήματα (μαζί με τα μαθηματικά!). Θα προσπαθήσω να μην εμβαθύνω πολύ σε έννοιες και χαθεί η ουσία του ιστολογίου.

Θα χρειαστείτε

Όσοι έχετε διαβάσει τις προηγούμενες αναρτήσεις για τις ταλαντώσεις, δεν θα χρειαστείτε τίποτα νέο. Σίγουρα γνωρίζετε για παραγώγους, ολοκληρώματα, διαφορικές, τριγωνομετρία, εκθετικές και όρια.

Λίγη θεωρία

Ορίσατε το ηλεκτρικό ρεύμα ως $\frac{ΔQ}{Δt}$ και άρα στην γενική περίπτωση (τώρα που γνωρίζετε παραγώγους)
$$I(t)=\frac{dQ(t)}{dt}$$
Ορίσατε επίσης ως ωμική αντίσταση το πηλίκο $R=\frac{V}{I}$, δηλαδή θα έχουμε
$$V(t)=RI(t)$$
Χωρίς την απόδειξη (προς το παρόν) θεωρήστε ότι ένα πηνίο έχει τάση από αυτεπαγωγή
$$V(t)=L\frac{dI(t)}{dt}$$
Ορίσατε ως χωρητικότητα ενός πυκνωτή ως
$$C=\frac{Q}{V}$$
Από τον 2ο νόμο του Kirchhof (ή την αρχή διατήρησης της ενέργειας αν προτιμάτε) σε ένα κύκλωμα RLC θα ισχύει

$$V_R+V_L+V_C=v(t)$$
ή αν αντικαταστήσουμε τις τάσεις
$$Ri(t)+Li'(t)+\frac{1}{C}q(t)=v(t)$$
αντικαθιστώντας την $i(t)$ έχουμε
$$Lq''(t)+Rq'(t)+\frac{1}{C}q(t)=v(t)$$

Εδώ δεν χρειάζετε να γράψω τίποτε άλλο, αφού η προηγούμενη διαφορική εξίσωση δεν έχει να ζηλέψει από την αντίστοιχη στην μηχανική. Απλά αντικαταστήστε
  • $q \to x$
  • $q' \to v$
  • $L \to m$
  • $R \to b$
  • $\frac{1}{C} \to D$
και θα έχετε όλη την προηγούμενη μελέτη που έχει γίνει στις μηχανικές ταλαντώσεις.

Λίγα σχόλια

Ο λόγος που ξεκίνησα αυτό το ιστολόγιο θυμίζω ότι είναι αυτός ακριβώς. Να δείτε την φυσική από την πλευρά των μαθηματικών ώστε αν χρειαστεί να μελετήσετε κάτι φαινομενικά νέο, ίσως δεν χρειαστεί τελικά να ασχοληθείτε καθόλου. Τα σύμβολα ίσως αλλάζουν, αλλά η ουσία είναι εντελώς ίδια.